01 — Randomizowane badanie kontrolowane, porównanie połówek twarzy, ocena zaślepiona · 20 osób, obserwacja 6 miesięcyFale radiowe kontra ultradźwięki: brak różnicy istotnej statystycznie
Osoby z wiotkością małego i średniego stopnia miały jedną stronę twarzy poddaną mikroskupionym ultradźwiękom z wizualizacją, drugą jednobiegunowym falom radiowym, tego samego dnia. Obie strony poprawiły się istotnie w skali wiotkości twarzy i szyi od 30. dnia i utrzymały poprawę do 180. dnia. Między stronami nie stwierdzono różnicy istotnej statystycznie w ocenie badacza, w zadowoleniu pacjentów ani w zdarzeniach niepożądanych. Do dnia publikacji nie było wcześniej żadnego badania porównawczego tych metod.
Alhaddad M i wsp., Dermatol Surg 2019 · PMID 30531187
Finansowanie: niezależne
02 — Badanie kliniczne z analizą histometryczną wycinków · ocena po 2 miesiącach, cztery warstwy skóry właściwejFale radiowe pracują rozlegle, ultradźwięki punktowo i najgłębiej
Powierzchnię włókien kolagenowych i sprężystych oceniano barwieniami specjalnymi osobno w warstwie brodawkowatej oraz w górnej, środkowej i głębokiej warstwie siateczkowatej. Jednobiegunowe fale radiowe pobudziły nowy kolagen we wszystkich czterech warstwach, a nową elastynę w brodawkowatej oraz górnej i środkowej siateczkowatej. Ultradźwięki pobudziły kolagen w środkowej i głębokiej siateczkowatej, a elastynę w głębokiej — i to one dały najwyższy przyrost w warstwie najgłębszej.
Suh DH i wsp., J Cosmet Laser Ther 2015 · PMID 25723905
Finansowanie: niezależne
03 — Badanie z porównaniem połówek twarzy, kamera 3D, ocena histologiczna · 24 osoby, ocena w 30. i 90. dniuGdy stosuje się obie metody, kolejność ma znaczenie
Porównano dwie sekwencje: najpierw jednobiegunowe fale radiowe, potem mikroskupione ultradźwięki — oraz odwrotnie. Obie dały poprawę kliniczną przy niewielkich działaniach niepożądanych, ale w analizie kamerą trójwymiarową sekwencja rozpoczynająca się od fal radiowych dała nieco lepszą redukcję zmarszczek. Histologicznie w obu sekwencjach wzrosły kolagen I, III i IV oraz laminina, bez wyraźnych różnic między nimi.
Choi WJ i wsp., Dermatol Surg 2025 · PMID 41405928
Finansowanie: niezależne
04 — Prospektywne badanie nierandomizowane, ocena zaślepiona przez 3 dermatologów · 36 osób: 21 fale radiowe, 15 ultradźwiękiPo jednym zabiegu ultradźwięki wypadły lepiej w środkowej i dolnej części twarzy
Ocena w trzech skalach — wiotkości twarzy i szyi, zmodyfikowanej skali zmarszczek oraz szorstkości skóry — po miesiącu i po trzech miesiącach od jednego zabiegu. W porównaniu między grupami po miesiącu ultradźwięki przewyższały fale radiowe w środkowej (p = 0,004) i dolnej części twarzy (p = 0,046). Wewnątrz każdej grupy obie metody dały istotną poprawę. Bezpieczeństwo i zadowolenie były porównywalne. Grupy nie były randomizowane i różniły się liczebnością.
Zhao B i wsp., J Cosmet Dermatol 2025 · PMID 40832682
Finansowanie: niezależne
05 — Badanie porównawcze, ocena dwóch zaślepionych dermatologów · 333 pacjentów, sześć lat obserwacjiOkolica oczu — laser; usta, bruzdy i żuchwa — fale radiowe
Porównano frakcyjne fale radiowe z frakcyjnym laserem erbowo-jagowym w zmarszczkach twarzy i szyi. Laser wypadł skuteczniej w okolicy oczodołu, a fale radiowe w okolicy ust, w bruzdach nosowo-wargowych i wzdłuż linii żuchwy. Między metodami nie stwierdzono istotnej różnicy w działaniach niepożądanych. Autorzy podsumowują, że obie istotnie poprawiają zmarszczki, ale trzeba liczyć się z różnicami regionalnymi.
Serdar ZA i wsp., Dermatol Ther 2019 · PMID 31381220
Finansowanie: niezależne
06 — Randomizowane badanie kontrolowane, porównanie połówek twarzy, biopsja · 20 osób, trzy sesje co cztery tygodnieLaser nieablacyjny o długiej fali: zmarszczki −45,1%, kolagen w warstwie brodawkowatej
Jedną połowę twarzy poddano trzem przejściom lasera neodymowo-jagowego 1064 nm o długim impulsie. Cztery tygodnie po ostatniej sesji średnia ocena zmarszczek po stronie leczonej spadła o 45,1%, sprężystość skóry wzrosła istotnie, a w histologii potwierdzono przyrost kolagenu i włókien sprężystych w warstwie brodawkowatej. Ból był łagodny, bez znieczulenia, nie odnotowano działań niepożądanych.
Hong JS i wsp., Int J Dermatol 2015 · PMID 25515708
Finansowanie: niezależne
07 — Badanie z porównaniem połówek twarzy, ocena zaślepiona · 22 osobyDołożenie fal radiowych do ultradźwięków poprawiło parametry, których same ultradźwięki nie ruszyły
Jedną stronę twarzy poddano samym mikroskupionym ultradźwiękom, drugą ultradźwiękom połączonym z dwubiegunowymi falami radiowymi. Same ultradźwięki poprawiły objętość i liczbę porów, sprężystość, głębokość zmarszczek wokół oczu, opadanie okolicy oczu, bruzdy nosowo-wargowe i policzki, objętość linii żuchwy oraz gęstość skóry. Połączenie z falami radiowymi dołożyło poprawę liczby porów, sprężystości, głębokości zmarszczek okolicy oczu i nawilżenia. Autorzy tłumaczą to działaniem fal radiowych na płytszą warstwę brodawkowatą.
Byun JW i wsp., Skin Res Technol 2023 · PMID 37753689
Finansowanie: niezależne
08 — Przegląd systematyczny z metaanalizą, nacisk na badania randomizowane · 6 badań, 497 pacjentów, średni wiek 49,65 rokuNajliczniejsza odpowiedź na leczenie to „przeciętna”, nie „bardzo dobra”
Zbiorcza częstość odpowiedzi: 18% ocen „bardzo dobrze”, 31% „dobrze”, 40% „przeciętnie”, 26% „słabo”, 14% „bez zmiany”. Laser erbowo-jagowy miał najwyższy odsetek odpowiedzi bardzo dobrych, fale radiowe najwyższy odsetek odpowiedzi dobrych, a światło impulsowe przeważało w kategorii odpowiedzi przeciętnych. Autorzy sugerują, że połączenie lasera erbowo-jagowego z falami radiowymi może być korzystniejsze niż każda z metod osobno.
Sodagar S i wsp., Lasers Med Sci 2025 · PMID 40906045
Finansowanie: niezależne
09 — Randomizowane badanie porównawcze dwóch urządzeń, ocena zaślepiona · 20 osób, porównanie połówek twarzyDwa urządzenia tej samej technologii: podobna skuteczność, inny ból i inne zadowolenie
Każdą stronę twarzy potraktowano innym urządzeniem ultradźwiękowym, przy tej samej liczbie stref koagulacji. Trzech zaślepionych lekarzy oceniło poprawę jako małą do umiarkowanej, podobną dla obu urządzeń, co potwierdziła ocena ilościowa. Różnice pojawiły się natomiast w zadowoleniu pacjentów i w nasileniu bólu. To jedyna praca w tym zestawie, która pokazuje, że „technologia” nie jest jednorodną kategorią.
Jung HJ i wsp., J Cosmet Laser Ther 2016 · PMID 26985696
Finansowanie: niezależne
10 — Przegląd systematyczny · 121 artykułówFale radiowe: poprawa realna, zadowolenie wyższe u osób oczekujących umiarkowanej zmiany
Przegląd objął badania kliniczne i prace na materiale pozaustrojowym, z wykluczeniem metod ablacyjnych, urządzeń domowych i terapii łączonych. Wykazano redukcję objętości tkanki tłuszczowej twarzy oraz poprawę wiotkości, sprężystości i ogólnej estetyki, z potwierdzeniem histologicznym odpowiedzi naprawczej. Autorzy zapisują wprost: zadowolenie było wyższe u osób, które oczekiwały umiarkowanej poprawy. Powikłania — jeden przypadek przetoki szyi.
Austin GK i wsp., Lasers Surg Med 2022 · PMID 34923652
Finansowanie: niezależne
11 — Przegląd systematyczny · 23 z 207 przejrzanych artykułówUrządzenia jedno- i dwubiegunowe: skuteczność podobna, profil powikłań różny
Dziewięć prac dotyczyło urządzeń jednobiegunowych, a pięć dwubiegunowych w obrębie twarzy; trzy i sześć kolejnych — okolic ciała. Obie klasy dawały mierzalną poprawę wiotkości przy akceptowalnym profilu powikłań, w większości łagodnych i przemijających. Odsetek powikłań poważnych był wyższy przy urządzeniach jednobiegunowych niż dwubiegunowych.
Rohrich RJ i wsp., Plast Reconstr Surg 2022 · PMID 35877937
Finansowanie: niezależne
12 — Przegląd krytyczny mechanizmów · przegląd narracyjnyAutorzy pytają wprost, czy „napinanie skóry” jest zjawiskiem, czy pojęciem marketingowym
Praca zbiera to, co wiadomo o mechanizmie: denaturację kolagenu prowadzącą do jego obkurczenia oraz odpowiedź naprawczą wytwarzającą nowy kolagen i elastynę. Autorzy zaznaczają, że te mechanizmy wyprowadzono z analiz histologicznych, immunohistochemicznych i mikroskopii elektronowej oraz z doświadczeń w warunkach laboratoryjnych i na organizmie żywym — czyli z danych pośrednich wobec efektu klinicznego, o który pyta pacjentka.
Boen M i wsp., Semin Cutan Med Surg 2017 · PMID 29224038
Finansowanie: niezależne