01 — Badanie randomizowane z podziałem obszaru, ocena zaślepiona · 32 osoby, fototypy III–VMikrofale plus laser frakcyjny lepsze niż same mikrofale
Obie połowy brzucha otrzymały po trzy sesje mikrofal, a jedna, wylosowana, dodatkowo jeden zabieg frakcyjnym laserem CO₂. Poprawa w skali oceny estetycznej i w zadowoleniu uczestniczek była istotna po obu stronach na każdym etapie (p < 0,001), a strona z dodanym laserem wypadła istotnie lepiej po jego zastosowaniu (p < 0,001). Odnotowano umiarkowaną zależność między poziomem aktywności fizycznej a oceną wyniku (p = 0,019). Poprawę przypisano pogrubieniu naskórka oraz przebudowie kolagenu i elastyny, potwierdzonej histologicznie u jednej z uczestniczek. Działania niepożądane były łagodne i wystąpiły wyłącznie po stronie z laserem.
Wee JRLR i wsp., J Cosmet Dermatol 2025 · PMID 40371814
Finansowanie: autorzy deklarują brak konfliktu interesów
02 — Retrospektywne badanie porównawcze, ocena zaślepiona · 171 osób (89 i 82)Szybszy efekt po mikrofalach, silniejszy po trzech miesiącach po ultradźwiękach
Porównano urządzenie mikrofalowe z głowicami 7 i 3 mm, kierowanymi mapą przedziałów tłuszczowych twarzy, ze skupioną wiązką ultradźwiękową (600 impulsów na głębokościach 3,0 i 4,5 mm). Po miesiącu mikrofale dawały większą poprawę w skali oceny estetycznej, w parametrach elastyczności skóry mierzonych kutometrem oraz w kwestionariuszu zadowolenia, przy istotnie niższym bólu (2,3 wobec 4,7; p < 0,001) i mniejszej liczbie działań niepożądanych. Po trzech miesiącach ultradźwięki przewyższyły mikrofale w utrzymaniu poprawy i w przyroście elastyczności. Obie metody były bezpieczne, z łagodnymi i przemijającymi objawami. Badanie retrospektywne, jednoośrodkowe, w populacji wschodnioazjatyckiej.
Nam HJ i wsp., Aesthet Surg J 2026 · PMID 41403025
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
03 — Badanie obserwacyjne retrospektywne z obrazowaniem trójwymiarowym · 20 osób, 4 zabiegiObwód mniejszy o 4,4 cm, objętość o 222 cm³
Pomiar wykonano w obrazowaniu trójwymiarowym przed serią i trzy miesiące po ostatnim zabiegu na brzuchu. Obwód spadł z 85,2 ± 8,1 cm do 80,8 ± 8,2 cm, a objętość okolicy z 1 950,6 ± 471,0 cm³ do 1 728,9 ± 490,9 cm³ (p < 0,001). Zabieg oceniono jako dobrze tolerowany w skali numerycznej bólu, a 90% uczestników zadeklarowało zainteresowanie wykonaniem go na innych okolicach. Badanie bez randomizacji i bez grupy kontrolnej.
Clementoni MT i wsp., J Cosmet Dermatol 2023 · PMID 37313632
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
04 — Badanie kliniczne · 53 osoby z nadwagą, 18–65 latTrzy sesje na 2,5 GHz: cieńszy fałd w czterech punktach brzucha
Zabiegi wykonano w dniach 0, 20 i 40, a pomiary powtarzano do 60. dnia; równolegle zbierano trzydniowe dzienniczki żywieniowe. Grubość tkanki tłuszczowej zmniejszyła się istotnie we wszystkich czterech ocenianych punktach brzucha (p < 0,001), podobnie jak obwód talii (p < 0,001) i całkowita grubość fałdu. Kobiety stanowiły 77,6% badanej grupy, a średnia podaż energii wynosiła 2 245 kcal na dobę. Autorzy sygnalizują, że redukcja mogła być wyraźniejsza u mężczyzn. Brak grupy kontrolnej.
Pahlavani N i wsp., J Cosmet Dermatol 2022 · PMID 34021953
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
05 — Badanie kliniczne, obserwacja 12 tygodni · 48 osób, okolica podbródkaPodbródek: sześć sesji, punktacja tłuszczu z 3,4 na 1,7
Sześć dziesięciominutowych sesji co dwa tygodnie, na obszarze od 1,5 cm poniżej brzegu żuchwy do kości gnykowej. Dwanaście tygodni po ostatnim zabiegu średnia punktacja tłuszczu podbródkowego w skali oceny lekarskiej spadła z 3,4 ± 0,5 do 1,7 ± 0,6, a punktacja wiotkości skóry z 3,7 ± 0,5 do 2,4 ± 0,6 (p < 0,01). Zadowolonych lub bardzo zadowolonych było 33 z 47 uczestników, czyli 70,2%. Zabieg oceniono jako dobrze tolerowany, nie zaobserwowano działań niepożądanych. Badanie jednoośrodkowe bez grupy kontrolnej.
Salsi B i wsp., J Cosmet Dermatol 2022 · PMID 35778895
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
06 — Badanie kliniczne, obserwacja 3 miesiące · 26 kobiet, cellulit umiarkowany lub ciężkiCellulit pośladków i ud: punktacja z 10,7 na 4,5 po czterech sesjach
Ocena obejmowała skalę nasilenia cellulitu, klasyfikację Nürnberger-Müller, dokumentację fotograficzną i pomiary obwodów, wykonane wyjściowo i trzy miesiące po ostatnim z czterech zabiegów. Łączna średnia punktacja skali nasilenia spadła z 10,7 ± 3,1 do 4,5 ± 1,8 (p < 0,01), przy równoczesnej redukcji obwodów pośladków i tylnej powierzchni ud oraz wyraźnej poprawie komfortu w kwestionariuszu zadowolenia. Nie zaobserwowano poważnych działań niepożądanych. Grupa liczyła 26 osób, bez ramienia kontrolnego.
Bennardo L i wsp., J Clin Med 2022 · PMID 35159968
Finansowanie: autorzy deklarują brak konfliktu interesów
07 — Badanie kliniczne, protokół sekwencyjny · 15 kobiet po porodzie, mediana wieku 38 latWiotkość powłok po ciąży: obwód mniejszy średnio o 3,6 cm
Trzy comiesięczne zabiegi mikrofalami na brzuch, a miesiąc później jeden zabieg frakcyjnym laserem mikroablacyjnym CO₂. Kontrolowano masę ciała i nawyki żywieniowe uczestniczek. Średnia redukcja obwodu wyniosła 3,6 ± 1,2 cm; odnotowano istotną poprawę wiotkości i napięcia skóry w ocenie lekarzy i uczestniczek oraz redukcję rozstępów, a w następstwie przebudowy skóry — przemieszczenie pępka. Zabiegi były dobrze tolerowane, bez działań niepożądanych. Mała grupa, brak grupy kontrolnej.
Bonan P i wsp., J Cosmet Dermatol 2021 · PMID 32463169
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
08 — Badanie kliniczne, obserwacja 12 tygodni · 10 kobiet, wiotkość podbródkaDwa zabiegi na 2,45 GHz: punktacja wiotkości z 3,6 na 2,3
Dwa dziesięciominutowe zabiegi w odstępie 30 dni, urządzeniem pracującym na częstotliwości 2,45 GHz, z głowicą przeznaczoną do tej okolicy. Dwanaście tygodni po ostatniej sesji średnia punktacja w skali wiotkości skóry podbródka spadła z 3,6 do 2,3, a na zdjęciach standaryzowanych widoczna była poprawa napięcia i kolorytu u wszystkich uczestniczek. Nie zgłoszono działań niepożądanych, a dyskomfort w trakcie i po zabiegu określono jako minimalny. Grupa liczyła dziesięć osób — to sygnał, nie dowód.
Zappia E i wsp., Lasers Med Sci 2025 · PMID 39841282
Finansowanie: autorzy deklarują brak konfliktu interesów i finansowania
09 — Badanie kliniczne retrospektywne · 35 osób, średnia wieku 47,5 rokuFałdy skórno-tłuszczowe cieńsze we wszystkich ocenianych okolicach
Analiza objęła zabiegi wykonane w jednym ośrodku referencyjnym w latach 2019–2022, z pomiarem fałdu skórno-tłuszczowego przed i po serii. Istotne statystycznie różnice odnotowano w każdej ocenianej okolicy: nadbrzuszu, okolicy talerza biodrowego, tylnej części talii i okolicy krętarza. Przeprowadzono także analizę w podgrupach według wskaźnika masy ciała. Badanie retrospektywne, bez grupy kontrolnej i z deklarowanym powiązaniem jednego z autorów z producentem sprzętu.
Ruiz-Rosas AI i wsp., J Nutr Metab 2023 · PMID 37469997
Finansowanie: jeden ze współautorów zatrudniony w grupie kapitałowej producenta urządzenia
10 — Badanie histologiczne z mikroskopią w świetle spolaryzowanym · materiał tkankowy po zabiegach mikrofalamiWłókniste przegrody między zrazikami tłuszczu ulegają przebudowie
Barwienie czerwienią syriusza w połączeniu z mikroskopią w świetle spolaryzowanym kołowo pozwoliło ocenić grube pasma kolagenowe tworzące przegrody międzyzrazikowe w podskórnej tkance tłuszczowej. Zbite pasma kolagenu typu I były po zabiegach zredukowane lub rozpuszczone, częściowo zastąpione bardziej rozproszonym, delikatnie siateczkowatym kolagenem typu III. Autorzy wiążą tę przebudowę ze zmianą wyglądu powierzchni skóry typowego dla cellulitu. Praca opisuje materiał tkankowy, a nie punkty końcowe kliniczne.
Zerbinati N i wsp., Dermatol Ther 2020 · PMID 32239616
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
11 — Przegląd z rekomendacjami międzynarodowego panelu ekspertów · przegląd doświadczeń i badań klinicznychPanel podaje parametry i sam przyznaje, czego brakuje
Opracowanie zbiera zalecenia dotyczące optymalnych parametrów, kwalifikacji i metodyki zabiegu mikrofalami w redukcji tkanki tłuszczowej i cellulitu, sformułowane przez grupę najbardziej doświadczonych użytkowników tej technologii. Autorzy odnotowują rosnącą liczbę leczonych osób i badań klinicznych, a równocześnie stwierdzają wprost, że wciąż brakuje oceny długoterminowej skuteczności i bezpieczeństwa metody, i że przyszłe wyniki mogą zmienić ich wnioski. To opracowanie eksperckie, a nie przegląd systematyczny.
Hoffmann K i wsp., Bioengineering (Basel) 2024 · PMID 39768067
Finansowanie: autorzy deklarują brak konfliktu interesów
12 — Opis przypadku · 1 osobaPowikłanie po urządzeniu mikrofalowym innej klasy — i po co je tu przytaczamy
Opisano martwicę tkanki podskórnej z rozpływem tkanki tłuszczowej, krwiakiem i masą zapalną po zabiegu urządzeniem mikrofalowym stosowanym w nadpotliwości pachowej. Obie strony wygoiły się całkowicie w ciągu trzech tygodni. Autorzy wyciągają z tego zalecenia praktyczne: jedno przejście na tę samą okolicę, chłodzenie przez dobę po zabiegu, ograniczenie ruchu w pierwszym miesiącu oraz czujność przy szybko powiększających się zgrubieniach. Przytaczamy tę pracę wyłącznie po to, żeby postawić granicę: to inna klasa urządzenia, inna okolica i inne parametry niż mikrofale stosowane w modelowaniu sylwetki. Tego powikłania nie wolno przypisywać zabiegom na ciało — ani przemilczeć, mówiąc o mikrofalach w medycynie estetycznej.
Zhang B i wsp., J Cosmet Dermatol 2022 · PMID 35100491
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji