Karboksyterapia — na co są dowody, a na co ich nie ma

Wniosek praktyczny: karboksyterapia ma solidne podstawy fizjologiczne i dobre dowody na poprawę jakości skóry, blizn oraz wyglądu cellulitu. Na miejscową redukcję tkanki tłuszczowej najlepsze dostępne badanie pokazało efekt przemijający. Rozdzielamy te wskazania, bo tylko wtedy rozmowa o serii ma sens.

Wyszukiwanie objęło PubMed/MEDLINE i Europe PMC, stan na 13.08.2026, dla hasła carboxytherapy oraz subcutaneous carbon dioxide w połączeniu z cellulitem, tkanką tłuszczową, bliznami, łysieniem, starzeniem skóry i randomizacją. Do artykułu weszło 13 pozycji: dwa przeglądy systematyczne, pięć badań randomizowanych, badanie prospektywne z oceną ultrasonograficzną, badanie z oceną histologiczną, badanie z pomiarem skanerem trójwymiarowym, dwa badania mechanistyczne na modelu zwierzęcym oraz opis powikłania.

Rozdzielamy wskazania zamiast je uśredniać. Zdanie „karboksyterapia jest skuteczna” nic nie znaczy, dopóki nie wiadomo, w czym. Dla jakości skóry mamy badanie randomizowane z oceną ekspresji genów, dla cellulitu badanie randomizowane porównawcze i pilotaż z ultrasonografią, dla łysienia badanie randomizowane z grupą placebo, a dla miejscowej redukcji tkanki tłuszczowej badanie z pozorowaną kontrolą po drugiej stronie ciała — i to ostatnie wypadło inaczej niż pozostałe.

Żadna z cytowanych prac nie deklaruje finansowania przez producenta sprzętu; autorzy zgłaszają brak konfliktu interesów albo nie zamieszczają deklaracji. Wszystkie 13 pozycji sprawdziliśmy pod kątem wycofania — żadna nie jest wycofana. Oba przeglądy systematyczne zwracają uwagę na tę samą słabość materiału: małe grupy w poszczególnych wskazaniach i rozbieżne miary wyniku. Podajemy to, bo tłumaczy rozrzut liczb.

Najpierw przeglądy zbiorcze, potem jakość skóry, cellulit, łysienie i blizny, dalej tkanka tłuszczowa, na końcu mechanizm i powikłanie. Sekcja o tkance tłuszczowej jest najkrótsza i najmniej wygodna.

Hemoglobina oddaje tlen tkankom tym chętniej, im więcej dwutlenku węgla i jonów wodorowych znajduje się w otoczeniu. To zjawisko opisał Christian Bohr na początku dwudziestego wieku i jest ono podstawą tego, jak pracujący mięsień dostaje więcej tlenu niż mięsień w spoczynku. Karboksyterapia wykorzystuje ten sam mechanizm miejscowo: podany podskórnie dwutlenek węgla przesuwa krzywą dysocjacji hemoglobiny i zwiększa oddawanie tlenu w obszarze podania.

Przegląd systematyczny z 2025 roku, obejmujący 41 prac, wskazuje trzy następstwa tego przesunięcia: lepsze utlenowanie tkanki, angiogenezę oraz poprawę perfuzji naczyniowej i drenażu limfatycznego. Na tej podstawie autorzy tłumaczą, dlaczego jedna metoda pojawia się w tak odległych od siebie wskazaniach — od odmładzania twarzy po przewlekłe rany cukrzycowe.

Randomizowane badanie z oceną ekspresji genów daje najbardziej bezpośredni obraz. Po dziesięciu cotygodniowych sesjach na jednej połowie brzucha ekspresja kolagenu typu I, III i IV, elastyny, czynnika wzrostu fibroblastów, transformującego czynnika wzrostu beta 1 oraz czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego była istotnie wyższa niż po stronie nieleczonej. Największe zmiany dotyczyły kolagenu typu IV, czyli składnika błony podstawnej, oraz czynnika wzrostu śródbłonka — co domyka mechanizm: więcej naczyń, lepsze odżywienie, więcej macierzy.

Osobne badanie histologiczne, na dziewięciu osobach po jednym podaniu, wykazało istotnie wyższy odsetek włókien kolagenowych (41,44% wobec 37,44%), ale nie znalazło różnicy dla włókien sprężystych. To nie jest sprzeczność z poprzednią pracą, tylko różnica skali: dziesięć sesji wobec jednej i pomiar ekspresji genów wobec pomiaru gotowych włókien. Podajemy oba wyniki, bo razem pokazują, gdzie kończy się precyzja tych danych.

Trzeci filar to praca na modelu zwierzęcym dotycząca gojenia ran w warunkach niewydolności żylnej. Karboksyterapia zmniejszyła nacieki zapalne, zwiększyła zawartość kolagenu i poprawiła jego uporządkowanie, a jako jedyna z badanych metod podniosła ekspresję fibronektyny od początku procesu gojenia.

Najlepiej udokumentowana grupa. Poza opisanym wyżej badaniem nad ekspresją genów mamy dane z pomiarem morfologii blizn skanerem trójwymiarowym: po czterech sesjach powierzchnia zmian zmalała, a pomiar kutometryczny wskazał zmiękczenie i rozluźnienie tkanki łącznej. Przy rozstępach badanie porównujące obie strony ciała wykazało istotną poprawę długości, szerokości, struktury i zabarwienia, z potwierdzeniem histometrycznym i widocznym przyrostem uporządkowanych włókien sprężystych.

Tu jest badanie randomizowane. Czterdzieści osiem kobiet z cellulitem ud otrzymało sześć cotygodniowych sesji karboksyterapii albo mezolipolizy fosfatydylocholiną. W obu grupach obwód uda zmniejszył się istotnie, podobnie jak stopień w skali nasilenia cellulitu, a różnica między metodami nie była istotna. Pilotaż na dziesięciu kobietach dodaje do tego obraz: poprawie stopnia towarzyszyło uporządkowanie linii włóknistych i układu tkanki tłuszczowej w panoramicznej ultrasonografii.

Rozróżnienie, które trzeba zrobić: mówimy o wyglądzie powierzchni skóry i o obwodzie, a nie o usunięciu tkanki tłuszczowej. To dwie różne rzeczy i w następnym akapicie widać, dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie.

To wskazanie ma najlepiej zaprojektowane badanie w całym zestawieniu i jednocześnie najbardziej niewygodny wynik. Szesnastu uczestników z indeksem masy ciała 22–29 otrzymało pięć cotygodniowych podań tysiąca centymetrów sześciennych dwutlenku węgla po jednej stronie brzucha oraz pięć zabiegów pozorowanych po drugiej. Każda osoba była więc własną grupą kontrolną, co eliminuje większość źródeł błędu.

Tydzień po ostatniej sesji ultrasonografia wykazała istotnie mniejszą grubość warstwy tłuszczowej po stronie leczonej. W dwudziestym ósmym tygodniu ta różnica już nie utrzymywała się. Obwód zmniejszył się nieistotnie, masa ciała nie zmieniła się w ogóle. Wniosek autorów brzmi: przemijające zmniejszenie tkanki podskórnej, które może się nie utrzymać.

Badania na modelu zwierzęcym opisują dla tego wskazania wiarygodny mechanizm — mniejsze adipocyty, więcej naczyń, wyższa ekspresja czynnika wzrostu śródbłonka i białka rozprzęgającego. Mechanizm jednak nie zastępuje wyniku klinicznego, a wynik kliniczny u ludzi pochodzi z badania z pozorowaną kontrolą. Dlatego nie przedstawiamy karboksyterapii jako metody trwałej redukcji tkanki tłuszczowej i nie budujemy wokół tego oferty. Kto przychodzi z tym oczekiwaniem, dostaje na konsultacji inną propozycję.

Badanie randomizowane z grupą placebo na osiemdziesięciu osobach objęło łysienie plackowate i androgenowe. W łysieniu plackowatym poprawa w skali nasilenia i w obrazie dermoskopowym była istotna wobec placebo, z ubytkiem włosów dystroficznych oraz czarnych i żółtych kropek. W łysieniu androgenowym gęstość włosów wzrosła istotnie, ale w okresie obserwacji częściowo się cofnęła. Autorzy formułują z tego dwa wnioski praktyczne: potrzeba więcej niż sześciu sesji, a w łysieniu androgenowym karboksyterapia sprawdza się jako terapia wspierająca, a nie samodzielna.

To najczęściej zgłaszany problem tej metody i jedyny, który realnie decyduje o dokończeniu serii. Odczucie zależy od okolicy, przepływu i objętości gazu; najczęściej opisuje się je jako pieczenie albo rozpieranie utrzymujące się kilkadziesiąt sekund po podaniu. W piśmiennictwie opisano protokoły z dodatkowym znieczuleniem wibracyjnym oraz z prądami przeciwbólowymi stosowanymi równolegle z zabiegiem — sam fakt, że takie prace powstają, mówi o skali problemu więcej niż deklaracje o komforcie.

Zasinienia w miejscach wkłuć, przejściowy rumień oraz wyczuwalne trzeszczenie pod skórą, które ustępuje wraz z wchłanianiem gazu w ciągu kilkudziesięciu minut. Wszystkie cytowane badania opisują te reakcje jako łagodne i przemijające.

W piśmiennictwie opisano przypadek dwudziestoczteroletniej kobiety, u której dzień po zabiegu w okolicy oczodołowej pojawił się obustronny obrzęk powiek z trzeszczeniem przy dotyku. Ostrość wzroku pozostała pełna. Tomografia wykazała rozedmę przedprzegrodową, która przez przegrodę oczodołową przeszła do oczodołu. Objawy ustąpiły w ciągu tygodnia po włączeniu leczenia przeciwzapalnego i obserwacji.

Ta okolica ma cienką skórę, luźną tkankę podskórną i przegrodę oczodołową o zmiennej u różnych osób wytrzymałości — cechę, której nie da się ocenić z oglądu. Wystąpienie rozedmy nie oznacza więc, że zabieg wykonano źle: to znane i opisane ryzyko podania gazu w tej lokalizacji. Mała objętość, płytkie podanie i wolny przepływ obniżają prawdopodobieństwo — obniżają, a nie znoszą.

Objawy alarmowe, przy których należy natychmiast skontaktować się z gabinetem: nagły obrzęk powiek z trzeszczeniem, ból oczodołu, podwójne widzenie, pogorszenie ostrości wzroku.

Ciąża i karmienie piersią, niewydolność oddechowa i krążenia, świeży incydent sercowo-naczyniowy, zaburzenia krzepnięcia oraz leczenie przeciwkrzepliwe, aktywna infekcja w polu zabiegowym, niewyrównana cukrzyca. Każdą z tych sytuacji sprawdzamy w wywiadzie, a przy wątpliwościach kierujemy do konsultacji lekarskiej.

1. Susini P i wsp.. Carboxytherapy in Dermatologic Surgery and Aesthetic Medicine: Current Knowledge and Future Perspectives-A Systematic Review. Dermatol Surg 2025;51(7):673-678. PubMed 40062597
2. Ahramiyanpour N i wsp.. Carboxytherapy in dermatology: A systematic review. J Cosmet Dermatol 2022;21(5):1874-1894. PubMed 35124882
3. Bagherani N i wsp.. Assessment of efficacy of carboxytherapy in management of skin aging through evaluation of gene expression profile: a 2-split randomized clinical trial. Arch Dermatol Res 2023;315(9):2575-2584. PubMed 37402830
4. Oliveira SMD i wsp.. Effects of carboxytherapy on skin laxity. J Cosmet Dermatol 2020;19(11):3007-3013. PubMed 32091181
5. Eldsouky F i wsp.. Evaluation and efficacy of carbon dioxide therapy (carboxytherapy) versus mesolipolysis in the treatment of cellulite. J Cosmet Laser Ther 2018;20(5):307-312. PubMed 29338476
6. Pianez LR i wsp.. Effectiveness of carboxytherapy in the treatment of cellulite in healthy women: a pilot study. Clin Cosmet Investig Dermatol 2016;9:183-90. PubMed 27578994
7. Doghaim NN i wsp.. Study of the efficacy of carboxytherapy in alopecia. J Cosmet Dermatol 2018;17(6):1275-1285. PubMed 29460509
8. Stolecka-Warzecha A i wsp.. The Influence of Carboxytherapy on Scar Reduction. Clin Cosmet Investig Dermatol 2022;15:2855-2872. PubMed 36582848
9. Alam M i wsp.. Subcutaneous infiltration of carbon dioxide (carboxytherapy) for abdominal fat reduction: A randomized clinical trial. J Am Acad Dermatol 2018;79(2):320-326. PubMed 29698710
10. El-Domyati M i wsp.. Carboxytherapy versus its Combination with Fractional CO(2) Laser for the Treatment of Striae Distensae: An Objective, Right-to-left, Comparative Study. J Clin Aesthet Dermatol 2024;17(10):E69-E75. PubMed 39445320
11. Brochado TMM i wsp.. Carboxytherapy: Controls the inflammation and enhances the production of fibronectin on wound healing under venous insufficiency. Int Wound J 2019;16(2):316-324. PubMed 30467979
12. Park JH i wsp.. Carboxytherapy-Induced Fat loss is Associated with VEGF-Mediated Vascularization. Aesthetic Plast Surg 2018;42(6):1681-1688. PubMed 30194505
13. Jamshidian-Tehrani M i wsp.. Post periorbital carboxytherapy orbital emphysema: a case report. Orbit 2022;41(1):123-126. PubMed 32938269

Wyszukiwanie: PubMed/MEDLINE oraz Europe PMC, 13.08.2026. Status wycofania każdej pozycji sprawdzony przez esummary — 13 z 13 pozycji aktualnych, zero wycofanych.