01 — Przegląd systematyczny · 39 badańSkuteczność metody zależy od przyczyny cieni
Autorzy dzielą przyczyny na barwnikowe, strukturalne, naczyniowe i mieszane. Wypełniacze tkanek miękkich oraz autologiczny przeszczep tłuszczu wypadają najskuteczniej przy cieniach wynikających z utraty objętości; preparaty miejscowe i peelingi chemiczne — przy podłożu barwnikowym; lasery działają łagodnie do umiarkowanie w obu typach. Autorzy zastrzegają, że dowodów wysokiej jakości jest mało i wnioski trzeba czytać selektywnie.
Michelle L i wsp., Dermatol Surg 2021 · PMID 32740208
Finansowanie: niezależne
02 — Przegląd oparty na dowodach · przegląd narracyjnyPięć kategorii przyczyn zamiast jednej nazwy
Praca porządkuje cienie podoczodołowe według przyczyny: cień rzucany przez ukształtowanie okolicy, podłoże naczyniowe, samoistne przebarwienie, przebarwienie pozapalne oraz uwarunkowanie konstytucjonalne. Do każdej kategorii przypisuje inne postępowanie. To najczystszy dostępny argument za tym, że rozpoznanie typu poprzedza wybór metody.
Pissaridou MK i wsp., J Cosmet Laser Ther 2020 · PMID 34078228
Finansowanie: niezależne
03 — Przegląd mechanizmów · przegląd narracyjnyPięć niezależnych mechanizmów powstawania cieni
Autorzy wymieniają: odkładanie melaniny w skórze właściwej, przebarwienie pozapalne po atopowym lub kontaktowym zapaleniu skóry, obrzęk okolicy oczodołu, powierzchowne położenie naczyń oraz cień wynikający z wiotkości skóry. Praca podkreśla, że mimo dużej częstości występowania opublikowanych badań nad patogenezą jest niewiele.
Freitag FM i wsp., J Cosmet Dermatol 2007 · PMID 17760701
Finansowanie: niezależne
04 — Przegląd systematyczny badań klinicznych · 10 badań klinicznychPo 4–6 miesiącach 69,6% osób z odpowiedzią dobrą lub bardzo dobrą
W ocenie odległej 43,35% uczestników uzyskało odpowiedź bardzo dobrą, 26,27% dobrą, 25% przeciętną, a poniżej 1% słabą. Zadowolonych z efektu było 76,4% osób. Autorzy zaznaczają, że okresy obserwacji w analizowanych pracach obejmowały zwykle kilka miesięcy, więc o trwałości wieloletniej te dane nie mówią nic.
Roohaninasab M i wsp., Lasers Med Sci 2021 · PMID 33474663
Finansowanie: niezależne
05 — Badanie randomizowane, trzy ramiona · 45 kobietKarboksyterapia, peeling i mezoterapia — wszystkie skuteczne
Uczestniczki przydzielono losowo do karboksyterapii, peelingu chemicznego albo mezoterapii z witaminą C. Wszystkie trzy metody zmniejszyły przebarwienie okolicy oczodołu. Między grupami nie było istotnych różnic w poprawie ani w ocenie zadowolenia, choć w bezpośrednim porównaniu mezoterapia dała istotnie lepszą poprawę pigmentacji i wyższe zadowolenie niż karboksyterapia. W grupie mezoterapii częściej zgłaszano uczucie pieczenia po zabiegu.
Ahmed NA i wsp., J Cosmet Dermatol 2019 · PMID 29767467
Finansowanie: niezależne
06 — Badanie randomizowane, dwa ramiona · 28 osóbKarboksyterapia wypadła lepiej niż frakcyjny Q-switch Nd:YAG
Sześć zabiegów karboksyterapii w odstępach tygodniowych porównano z czterema sesjami frakcyjnego lasera Q-switch 1064 nm w odstępach miesięcznych. Obie metody były skuteczne, ale w grupie karboksyterapii wzrost jasności skóry i spadek zawartości melaniny były istotnie wyraźniejsze, a rumień i przebarwienie pozapalne występowały rzadziej.
Nilforoushzadeh MA i wsp., Lasers Med Sci 2021 · PMID 33638096
Finansowanie: niezależne
07 — Badanie randomizowane, układ split-face · 30 osóbW tym porównaniu lepiej wypadł laser frakcyjny CO₂
Cztery sesje karboksyterapii na jednej stronie twarzy i cztery sesje lasera frakcyjnego CO₂ na drugiej, w odstępach dwutygodniowych. Po drugiej sesji zadowolenie uczestników było wyraźnie wyższe po stronie laserowej, a w ocenie lekarza przewaga lasera utrzymywała się w drugim i szóstym tygodniu; w pozostałych punktach czasowych różnic nie było. Działania niepożądane — rumień, ból, dyskomfort — były łagodne w obu grupach.
Zaheri H i wsp., J Cosmet Dermatol 2023 · PMID 36065678
Finansowanie: niezależne
08 — Badanie prospektywne jednoramienne · 27 osóbOcena nasilenia spadła z 8,7 do 4,6 punktu
Cztery sesje karboksyterapii co dwa tygodnie, podanie śróddermalne po jednym mililitrze w powiekę górną i dolną. Średnia ocena lekarza spadła z 8,7 ± 0,81 do 4,6 ± 1,1, a ocena własna uczestników z 9,2 ± 0,5 do 5,41 ± 1,37 (p < 0,00001). Nie odnotowano poważnych działań niepożądanych.
Tabaie SM i wsp., J Cosmet Dermatol 2024 · PMID 38831554
Finansowanie: niezależne
09 — Badanie kliniczne jednoramienne · 20 osóbZadowolenie wyprzedziło pomiar przyrządowy
Cotygodniowa karboksyterapia przez cztery tygodnie. Różnica barwy między skórą okolicy oczodołu i skórą sąsiadującą zmniejszyła się istotnie w części bocznej (p = 0,002), środkowej (p = 0,001) i przyśrodkowej (p = 0,001). Odsetek odpowiedzi wyznaczony sztywnym progiem zmiany barwy wyniósł 20%, a mimo to zadowolenie uczestników było wyższe, niż wynikałoby z samego pomiaru, bez istotnej zależności liniowej między jednym a drugim (p = 0,084).
Seirafianpour F i wsp., Skin Res Technol 2024 · PMID 38483051
Finansowanie: niezależne
10 — Badanie z oceną ultrasonograficzną · 78 osóbPomiar w USG: grubość skóry i unaczynienie rosną, efekt utrzymuje się 6 miesięcy
Siedem cotygodniowych sesji karboksyterapii z oceną w ultrasonografii przed zabiegiem oraz po miesiącu i pół roku. Grubość naskórka ze skórą właściwą i grubość mięśnia okrężnego oka wzrosły istotnie w obu punktach kontrolnych (p < 0,05), podobnie jak wskaźnik unaczynienia. Autorzy zgłaszają dwa ograniczenia: brak grupy kontrolnej oraz to, że 25 z 78 uczestników przerwało cykl z powodu bólu.
Hamid R i wsp., J Clin Med 2026 · PMID 42194736
Finansowanie: niezależne
11 — Badanie split-face z oceną histopatologiczną · 23 osobyOsocze bogatopłytkowe: 46,6% redukcji melaniny wobec 14,3%
Cztery cotygodniowe sesje — osocze po jednej stronie, karboksyterapia po drugiej. Odpowiedź kliniczna była istotnie lepsza po stronie osocza (p = 0,002), z krótszym czasem rekonwalescencji. W ocenie histopatologicznej powierzchnia zajęta przez melaninę zmniejszyła się o 46,6% po osoczu i o 14,3% po karboksyterapii.
El-Tahlawi SM i wsp., J Cosmet Dermatol 2022 · PMID 35514239
Finansowanie: niezależne
12 — Badanie randomizowane, ocena zaślepiona · 30 osóbPrzy cieniach o mieszanej przyczynie osocze nie odpowiedziało u 53,3% osób
Porównano osocze bogatopłytkowe z przeszczepem tłuszczu połączonym z podaniem nanofatu. Odpowiedź bardzo dobrą uzyskało 20% osób w grupie osocza i 46,7% w grupie tłuszczu, umiarkowaną odpowiednio 13% i 27%. Braku odpowiedzi nie odnotowano u 53,3% w grupie osocza wobec 6,7% w grupie tłuszczu (p = 0,048 dla poprawy, p = 0,032 dla zadowolenia). Uczestnicy mieli cienie o złożonej, mieszanej przyczynie.
Kadry A i wsp., Dermatol Surg 2023 · PMID 36735798
Finansowanie: niezależne
13 — Badanie randomizowane z grupą kontrolną · 120 osóbIniekcje hialuronianu z witaminą C i kwasem traneksamowym: 96,7% zadowolonych
Dwa podania w odstępie dwóch tygodni, ocena po czterech i dwunastu tygodniach. W grupie leczonej wartości szarości okolicy oczodołu poprawiły się ze 162,10 ± 14,22 do 169,66 ± 13,43, a różnica barwy wobec skóry sąsiadującej spadła z 23,01 ± 12,73 do 14,44 ± 14,79. W grupie kontrolnej nie było istotnych zmian. Poprawił się także wskaźnik jakości życia w chorobach skóry.
Guo F i wsp., J Dermatolog Treat 2025 · PMID 41117156
Finansowanie: niezależne
14 — Wieloośrodkowa kohorta obserwacyjna, otwarta · 61 osóbPolinukleotydy: największa poprawa przy podtypie strukturalnym
Trzy podania śróddermalne w odstępach dwu- i trzytygodniowych, ocena zdjęć z analizą cyfrową miesiąc i trzy miesiące po ostatnim zabiegu. Odnotowano istotne przesunięcie w stronę mniejszego nasilenia przebarwienia (p < 0,001), najwyraźniejsze u osób z podtypem strukturalnym leczonych igłą. Badanie jest otwarte i bez grupy kontrolnej, a część autorów deklaruje honoraria od producentów preparatów estetycznych.
Amado R i wsp., Clin Cosmet Investig Dermatol 2026 · PMID 42164086
Finansowanie: autorzy z honorariami od producentów
15 — Przegląd systematyczny z metaanalizą · 31 prac, 2 556 osóbZadowolenie 91%, obrzęk 19,2%, siniaki 18,4%
Zbiorczy odsetek zadowolenia po korekcie zagłębienia podoczodołowego kwasem hialuronowym wyniósł 91,0% (95% CI 84,9–95,7). Częstość obrzęku oszacowano na 19,2%, siniaków na 18,4%, rumienia na 7,1%, nierówności lub grudki na 5,3%, a niebieskawego przebarwienia wynikającego z rozproszenia światła na 0,9%.
Liu X i wsp., Aesthetic Plast Surg 2024 · PMID 37684413
Finansowanie: niezależne
16 — Przegląd powikłań · przegląd narracyjnyCienka skóra i przebieg naczyń czynią tę okolicę wyjątkową
Autorzy wyliczają najczęstsze powikłania po iniekcjach w okolicy podoczodołowej: siniaki, obrzęk okolicy jarzmowej, szaroniebieski odcień skóry i nierówności konturu. Do rzadkich zaliczają zakażenie z tworzeniem biofilmu, martwicę skóry i utratę widzenia. Jako przyczynę odrębności tej okolicy wskazują cienką skórę, dobrze widoczne nierówności barwy i struktury oraz przebieg naczyń i układ warstw podskórnych.
Reddy S i wsp., J Cosmet Laser Ther 2020 · PMID 33794721
Finansowanie: niezależne