01 — Przegląd systematyczny — wyniki czynnościowe · 28 badań z 3 525 przesianychPlastyka powieki górnej poszerza pole widzenia
Przegląd objął badania randomizowane, kontrolowane, kohortowe i serie co najmniej dziesięcioosobowe, dotyczące wyłącznie samodzielnej plastyki powieki górnej z usunięciem skóry, z ewentualnym usunięciem pasma mięśnia okrężnego oka lub tkanki tłuszczowej. Odnotowano poszerzenie pola widzenia oraz poprawę jakości życia w zakresie bólów głowy i widzenia. Czucie powiek po zabiegu przejściowo się zmniejszało, z różnym tempem powrotu. Wyniki dotyczące położenia brwi, astygmatyzmu, wrażliwości na kontrast i kinematyki powiek były niespójne między badaniami. Metaanalizy nie przeprowadzono ze względu na różnorodność technik i punktów końcowych.
Hollander MHJ i wsp., J Plast Reconstr Aesthet Surg 2019 · PMID 30528286
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
02 — Przegląd systematyczny — wyniki estetyczne · 26 badań z 4 043 przesianychWysokie zadowolenie z efektu i z blizny, technika bez wpływu na wynik
Uczestnicy byli na ogół zadowoleni z wyniku estetycznego i z wyglądu blizny po plastyce powieki górnej. Widoczność powierzchni tarczkowej powieki zwiększa się po zabiegu, co ocenia się jako korzystne estetycznie; brew przesuwa się nieznacznie w dół. Zastosowana technika — usunięcie samej skóry albo skóry z mięśniem — nie wpływała ani na zadowolenie uczestników, ani na ocenę lekarza. Metaanaliza nie była możliwa. Autorzy zaznaczają, że optymalny projekt wycięcia skóry pozostaje przedmiotem dyskusji, zwłaszcza w przypadku nadmiaru w części bocznej.
Hollander MHJ i wsp., Int J Oral Maxillofac Surg 2020 · PMID 31722817
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
03 — Przegląd systematyczny bezpieczeństwa · 36 publikacjiPlastyka powieki dolnej: niski profil powikłań
Przegląd bezpieczeństwa plastyki powieki dolnej, jednej z najczęściej wykonywanych procedur estetycznych. Autorzy raportują ogólnie niski profil powikłań. W analizowanych pracach nie opisano poważnych powikłań prowadzących do zaburzeń narządu wzroku, a większość powikłań czynnościowych i estetycznych udawało się rozwiązać postępowaniem zachowawczym albo zabiegiem korygującym. Autorzy wzywają do bardziej rygorystycznych badań porównujących poszczególne techniki operacyjne.
Gimenez AR i wsp., Plast Reconstr Surg Glob Open 2025 · PMID 40995580
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
04 — Przegląd oparty na dowodach · przegląd narracyjny z rekomendacjamiPowieka górna i dolna to dwa różne zabiegi o różnym profilu ryzyka
Plastyka powieki górnej skupia się na usunięciu nadmiaru skóry i estetycznym ustawieniu bruzdy nadtarczkowej i zwykle nie wymaga usuwania tkanki tłuszczowej. Plastyka powieki dolnej dotyczy granicy powieki i policzka oraz przemieszczenia tkanki tłuszczowej i opiera się na wybiórczym usuwaniu i repozycjonowaniu, z uwalnianiem struktur głębokich. Autorzy zapisują to wprost: powikłania plastyki powieki górnej są przy obecnych technikach rzadkie, natomiast plastyka powieki dolnej niesie ryzyko powikłań o poważnych następstwach.
Drolet BC i wsp., Plast Reconstr Surg 2014 · PMID 24776550
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
05 — Badanie prospektywne z oceną zaślepioną · 30 osób, obserwacja 12 miesięcyEr:YAG 2940 nm w trybie długoimpulsowym: efekt utrzymany po roku
Trzy sesje w odstępach czterotygodniowych, w ciągu trzech miesięcy. Parametry: fluencja 3,75 J/cm², częstotliwość 1,7–2 Hz, tryb impulsu długiego o czasie 250 ms, bez ablacji. Uczestników klasyfikowano według skali zmarszczek okolicy oka. Poprawa w tej skali była istotna statystycznie i klinicznie. Trzech niezależnych lekarzy oceniało nieopisane zdjęcia ułożone w przypadkowej kolejności i we wszystkich przypadkach prawidłowo wskazało, które są sprzed, a które po zabiegu. Wszyscy uczestnicy zgłosili łagodny obrzęk i rumień utrzymujący się od jednego do dwóch dni oraz powierzchowne złuszczanie przez cztery do sześciu dni. Nie odnotowano działań niepożądanych o charakterze długotrwałym. Poprawa utrzymała się rok po ostatnim zabiegu.
Badawi A i wsp., Lasers Med Sci 2022 · PMID 34146192
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
06 — Prospektywne badanie z kontrolą wewnętrzną, oceniający zaślepieni · 27 osób, fototypy III–IVNieablacyjny Er:YAG 2940 nm bez przebarwień u ciemniejszych fototypów
Trzy sesje w odstępach ośmiotygodniowych, ocena po sześciu miesiącach obrazowaniem cyfrowym, mikroskopią konfokalną i skalami klinicznymi. Średnia poprawa wyniosła 0,9 punktu w skali zmarszczek ocenianej przez zaślepionych oceniających, przy potwierdzonej mikroskopowo przebudowie kolagenu skóry właściwej. Zadowolenie po sześciu miesiącach deklarowało 88,9% uczestników. Nie wystąpiły przebarwienia pozapalne ani poważne zdarzenia niepożądane, a dyskomfort oceniono na 3–5 w skali wzrokowo-analogowej. Badanie dotyczy fototypów III–IV, czyli grupy najbardziej narażonej na powikłania barwnikowe.
Wu X i wsp., Aesthetic Plast Surg 2026 · PMID 42576062
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
07 — Badanie retrospektywne z oceną zaślepioną · 31 ocenianych przypadkówNapięcie powieki i szerokość szpary powiekowej — ale w innej klasie lasera
Zabiegi wykonano laserem frakcyjnym nieablacyjnym o długości fali 1 550 nm, energią impulsu 17–20 mJ, przy gęstości końcowej 500–750 stref mikrotermicznych na centymetr kwadratowy; każda osoba przeszła od trzech do siedmiu zabiegów. Napięcie powieki poprawiło się u wszystkich: u 19% w zakresie 1–25%, u 26% w zakresie 25–50%, u 26% w zakresie 50–75% i u 29% w zakresie 75–100%. Poszerzenie szpary powiekowej odnotowano u 55,9% osób. Nie zaobserwowano zranienia skóry, odbarwień, przebarwień, utrwalonego rumienia ani bliznowacenia. To jedyna praca w tym zestawie mierząca szerokość szpary powiekowej — i dotyczy lasera innej klasy niż Er:YAG 2940 nm, więc jej wyniku nie przenosimy na inne urządzenia.
Sukal SA i wsp., Dermatol Surg 2008 · PMID 18798758
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
08 — Przegląd z opisem przypadku · przegląd piśmiennictwaLaser frakcyjny ablacyjny CO₂ jako alternatywa dla zabiegu chirurgicznego
Przegląd metod napinania skóry powiek, od blefaroplastyki po lasery. Autorzy podkreślają, że punktem wyjścia musi być zrozumienie przyczyn starzenia się okolicy oka, bo dopiero ono pozwala celować w konkretny mechanizm. Każda z metod ma zalety i ograniczenia. Frakcyjny laser ablacyjny CO₂ autorzy określają jako bardzo dobrą alternatywę dla klasycznej blefaroplastyki. Praca dotyczy klasy ablacyjnej, o innym profilu rekonwalescencji i ryzyka niż metody nieablacyjne.
Bae-Harboe YS i wsp., Dermatol Surg 2014 · PMID 25417564
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
09 — Badanie porównawcze na trzech grupach · 71 osób, wiek 33–63 lataLaser wobec radiofrekwencji i światła impulsowego: przewaga w elastyczności
Dwadzieścia cztery osoby otrzymały pięć zabiegów laserem frakcyjnym nieablacyjnym 1 410 nm co dwa tygodnie, 23 osoby pięć zabiegów bipolarną radiofrekwencją co tydzień, 24 osoby pięć zabiegów światłem impulsowym co dwa tygodnie. Elastyczność mierzono przyrządowo. Wszystkie trzy metody poprawiły elastyczność skóry i zmniejszyły liczbę oraz głębokość zmarszczek w ocenie uczestników, a największą poprawę parametru lepkosprężystości uzyskał laser (p < 0,0001). Uczestnicy nie zaobserwowali natomiast istotnego wpływu żadnej z metod na przebarwienia, uwypuklenia tłuszczowe, cienie ani obrzęk okolicy oka — i tę część wyniku podajemy tak samo wyraźnie jak poprzednią.
Kołodziejczak A i wsp., Lasers Med Sci 2022 · PMID 33988812
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
10 — Przegląd urządzeń świetlnych i energetycznych · przegląd narracyjnyAblacyjne dają więcej, nieablacyjne mniej ryzykują — i to jest wybór
Autorzy zestawiają metody nieoperacyjne stosowane w okolicy oka. Zapisują wprost, że ablacyjny resurfacing laserowy daje najbardziej wyraźną poprawę kliniczną, a urządzenia nieablacyjne zauważalną poprawę przy korzystniejszym profilu działań niepożądanych i krótszym powrocie do codziennych aktywności. Dobór metody powinien wynikać z indywidualnych cech, preferencji i celów osoby zgłaszającej się na zabieg, a nie z rankingu urządzeń.
Heitmiller K i wsp., Facial Plast Surg Clin North Am 2021 · PMID 33906764
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
11 — Przegląd postępowania nieoperacyjnego · przegląd narracyjnyLasery jako podstawa nieoperacyjnego postępowania w okolicy oka
Przegląd porządkuje metody nieoperacyjne stosowane w okolicy oka: od dermabrazji i peelingów chemicznych, przez preparaty rozluźniające mięśnie i wypełniacze, po lasery i urządzenia wykorzystujące fale radiowe. Autorzy określają zabiegi laserowe jako podstawę nieoperacyjnego resurfacingu skóry okolicy oka i dzielą je na ablacyjne i nieablacyjne oraz frakcyjne i niefrakcyjne. Zainteresowanie metodami nieoperacyjnymi wiążą z rekonwalescencją i ryzykiem związanym z zabiegami operacyjnymi.
Coerdt K i wsp., Clin Plast Surg 2025 · PMID 39505483
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
12 — Przegląd powikłań okolicy oka · przegląd narracyjnyCięższe powikłania wiążą się głównie z technologiami ablacyjnymi
Do częstszych powikłań autorzy zaliczają utrwalony rumień, przebarwienia i odbarwienia oraz bliznowacenie przerostowe; okres po zabiegu może komplikować zakażenie wirusowe, bakteryjne lub grzybicze. Wśród najcięższych zagrożeń wymieniają głębokie oparzenia, przemijające lub trwałe odwinięcie powieki dolnej, uszkodzenie rogówki i perforację gałki ocznej. Większość tych powikłań wiąże się z technologiami ablacyjnymi. Metody nieablacyjne autorzy określają jako wyraźnie bezpieczniejsze, przy jednocześnie ograniczonej sile działania na skórę fotouszkodzoną. Za środki ograniczające ryzyko wskazują staranną ocenę przed zabiegiem, dobór osób, świadomą zgodę, przeszkolenie i ostrożne parametry.
Blanco G i wsp., Semin Plast Surg 2007 · PMID 20567661
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
13 — Przegląd systematyczny powikłań · 13 badań, 2 010 przypadkówPowikłania oczne rzadkie, ale najcięższe
Przegląd prac z lat 2019–2025, zestawiony ze zgłoszeniami z rejestru zdarzeń niepożądanych organu nadzoru. Najczęściej zgłaszanym powikłaniem było przebarwienie pozapalne, szczególnie przy fototypach IV–VI. Lasery ablacyjne wiązały się z najwyższym ryzykiem bliznowacenia i zakażenia, a nieablacyjne frakcyjne z rumieniem i zmianami tekstury. Powikłania oczne, choć rzadsze, należały do najcięższych — stąd nacisk autorów na rygorystyczną ochronę oczu. Technologie frakcyjne i hybrydowe miały lepszy profil rekonwalescencji, ale nadal niosły ryzyko przebarwienia i utrwalonego rumienia.
Zhorov I i wsp., Lasers Med Sci 2026 · PMID 41968192
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
14 — Analiza powikłań na podstawie dokumentacji · 466 zabiegów, 8 latIm głębsza ablacja, tym częstsze powikłania
Przegląd dokumentacji zabiegów pełnopowierzchniowego resurfacingu laserem Er:YAG z lat 2007–2015. Częstość powikłań przy zabiegach powierzchownych, z ablacją do 50 mikrometrów, wyniosła 10,1% (20 z 198 zabiegów), a przy zabiegach głębokich 26,5% (71 z 268). Przy zabiegach powierzchownych najwyższą częstość odnotowano na policzku (zakres 0–9,1%), a przy głębokich w okolicy ust — 38,6% ze 145 przypadków — przed powiekami i policzkiem (zakres 15,2–20,9%). Autorzy wykazali zależność między głębokością ablacji a częstością powikłań i na tej podstawie proponują bezpieczne zakresy energii dla poszczególnych okolic twarzy.
Weniger FG i wsp., Aesthet Surg J 2020 · PMID 32110799
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
