01 — Przegląd systematyczny · 14 badań, ocena ryzyka błędu narzędziem ROB2Efekt do 25 miesięcy, wobec 12–18 miesięcy dla hydroksyapatytu wapnia
Oba porównywane biostymulatory poprawiały elastyczność skóry, zmniejszały nasilenie zmarszczek i zwiększały objętość twarzy. Kwas polimlekowy utrzymywał działanie do 25 miesięcy, hydroksyapatyt wapnia od 12 do 18 miesięcy. Najczęstsze zdarzenia niepożądane były łagodne — ból i obrzęk w miejscu podania. Odnotowano jeden ciężki przypadek martwicy z ucisku po hydroksyapatycie wapnia. Autorzy wskazują potrzebę standaryzacji technik i oceny bezpieczeństwa długoterminowego.
Ferreira ACM i wsp., Aesthetic Plast Surg 2026 · PMID 41184662
Finansowanie: deklaracje złożone indywidualnie przez autorów
02 — Przegląd systematyczny badań randomizowanych · 11 RCT z 1 467 wyszukanych pozycjiWyniki zgodne co do kierunku, ryzyko błędu wysokie w pięciu z jedenastu badań
Cztery badania wykazały zwiększenie grubości skóry właściwej oraz istotną poprawę nasilenia zaniku tkanki i ocen estetycznych, z efektem utrzymującym się co najmniej 25 miesięcy. Dwa badania wykazały przewagę nad kolagenem do wstrzyknięć, trzy — nad żelem kontrolnym w zakresie nasilenia zaniku, przeznaskórkowej utraty wody, jakości skóry, elastyczności i zadowolenia. Wszystkie zdarzenia niepożądane były łagodne do umiarkowanych, głównie zasinienia, krwiaki, tkliwość, guzki i obrzęk. Pięć z jedenastu badań oceniono jako obarczone wysokim ryzykiem błędu. Wniosek autorów brzmi: dowody są niskiej jakości, a raportowana wysoka skuteczność, bezpieczeństwo i długotrwałość wymagają dalszego zbadania.
Signori R i wsp., Polymers (Basel) 2024 · PMID 39339028
Finansowanie: dwóch autorów jest wykładowcami producenta
03 — Przegląd systematyczny + metaanaliza · 25 badań z 197 przesianychZadowolenie 91%, ale ból u 92% i zasinienia u 27%
Metaanaliza objęła trzy klasy biostymulatorów: hydroksyapatyt wapnia, kwas polimlekowy i polikaprolakton. Łączny odsetek zadowolenia wyniósł 91% (95% CI 67–98%; I² = 87,3%). Zdarzenia niepożądane: ból u 92% (95% CI 63–99%), zasinienia u 27%, wylewy u 22%, rumień u 16%, obrzęk u 5%, guzki u 5% (95% CI 2–10%). Niejednorodność badań była bardzo duża we wszystkich wynikach. Autorzy konkludują, że biostymulatory mają dobry profil tolerancji mimo częstego występowania drobnych zdarzeń niepożądanych, przede wszystkim bólu.
Smith L i wsp., Aesthet Surg J 2025 · PMID 40674466
Finansowanie: niezależne
04 — Przegląd systematyczny dekady · 63 prace z lat 2013–2025Od wypełniacza objętościowego do biostymulatora regeneracyjnego
Autorzy opisują przemianę kwasu polimlekowego z rozwiązania objętościowego dla zaniku tkanki w przebiegu zakażenia HIV w narzędzie dermatologii regeneracyjnej. Mechanizm obejmuje polaryzację makrofagów w kierunku fenotypu naprawczego, aktywację fibroblastów zależną od transformującego czynnika wzrostu beta 1 oraz utrzymującą się syntezę nowego kolagenu, co przekłada się na przebudowę macierzy pozakomórkowej, większą gęstość skóry właściwej i poprawę jakości skóry. Zastosowania rozszerzyły się poza twarz, w tym na odbudowę po leczeniu analogami glukagonopodobnego peptydu 1. Zmiany w protokołach — większe rozcieńczenia i podawanie kaniulą — poprawiły bezpieczeństwo.
Haykal D i wsp., Aesthet Surg J 2025 · PMID 40580932
Finansowanie: niezależne
05 — RCT wieloośrodkowe, kontrola równoległa, ocena zaślepiona, badanie przewagi · 331 osób90,57% wobec 51,01% — przewaga nad wypełniaczem w środkowej części twarzy
Uczestników przydzielono losowo do kwasu polimlekowego albo do wypełniacza z kwasu hialuronowego jako grupy kontrolnej. Skuteczność w skali objętości środkowej części twarzy wyniosła 90,57% wobec 51,01% (różnica 39,56%; 95% CI 30,34–48,78%). W szóstym miesiącu było to 93,04% wobec 69,33%, a w dwunastym 84,91% wobec 46,98% (p < 0,05). Zadowolenie było wyższe w grupie kwasu polimlekowego. Bezpieczeństwo nie różniło się istotnie, przy nieco częstszych odczynach w miejscu podania po kwasie polimlekowym, ustępujących w ciągu jednego do trzech dni.
Zhang Y i wsp., J Cosmet Dermatol 2025 · PMID 40679154
Finansowanie: autorzy deklarują brak konfliktu
06 — RCT z placebo, jednoośrodkowe, z biopsją · 10 kobietHistologia: przebudowa tkanki i nowe naczynia po 18 tygodniach
Trzy zabiegi co cztery tygodnie, preparat albo sól fizjologiczna, obustronnie. Ocena w osiemnastym tygodniu po ostatnim zabiegu. W grupie leczonej stwierdzono istotną poprawę w skali oceny globalnej — zarówno w ocenie badacza, jak i własnej — oraz zmniejszenie nasilenia zmarszczek; w grupie placebo tych zmian nie było. Parametry jakości skóry, czyli rumień, wielkość porów i szorstkość, poprawiły się istotnie wobec stanu wyjściowego i wobec placebo. Badanie histologiczne wykazało nasiloną przebudowę tkanki, tworzenie nowych naczyń i mniejszą fragmentację elastyny. Nie odnotowano zdarzeń niepożądanych związanych z leczeniem. Grupa liczyła 10 osób.
Arruda S i wsp., J Drugs Dermatol 2024 · PMID 39231078
Finansowanie: niezależne
07 — RCT porównawcze z sekwencjonowaniem RNA · 21 osób, biopsje w dniu 0 i 90Odmienny profil genetyczny: pobudzenie odbudowy tkanki tłuszczowej
Porównano ekspresję genów po podaniu kwasu polimlekowego i hydroksyapatytu wapnia w bruzdy nosowo-wargowe, z biopsją w dniu wyjściowym i dziewięćdziesiątym. W dniu dziewięćdziesiątym stwierdzono odmienną regulację 9–12 genów (p < 0,05). Kwas polimlekowy wiązał się z genami odpowiedzialnymi za odbudowę tkanki tłuszczowej, na które hydroksyapatyt wapnia nie wpływał. Autorzy interpretują to jako możliwy mechanizm regeneracyjny właściwy dla tej substancji. To wynik na poziomie biologii molekularnej — nie wykazano, że przekłada się na przewagę kliniczną.
Waibel J i wsp., Dermatol Surg 2024 · PMID 39480040
Finansowanie: niezależne
08 — Badanie randomizowane z porównaniem stron twarzy + model zwierzęcy · 32 osoby, 30 ukończyłoMikroigłowa radiofrekwencja otwiera drogę dla preparatu podanego na skórę
W modelu mysim wykazano, że preparat przenika przez mikrokanały wytworzone przez mikroigłową radiofrekwencję, ale nie przez kanały po laserze dwutlenkowęglowym. W części klinicznej każda osoba otrzymała po jednej stronie twarzy samą radiofrekwencję, po drugiej radiofrekwencję z preparatem, dwukrotnie w odstępie dwóch miesięcy. Strona łączona uzyskała lepszy wynik w centylu zmarszczek. Grubość skóry właściwej wzrosła, a warstwa tłuszczu nie zmieniła się istotnie — czyli nie doszło do lipolizy. Nie zaobserwowano zdarzeń niepożądanych.
Wu X i wsp., Plast Reconstr Surg 2024 · PMID 38051121
Finansowanie: niezależne
09 — Retrospektywne badanie wieloośrodkowe · 167 osób, 274 sesje, dwa ośrodkiRozpuszczanie bezpośrednio przed zabiegiem nie pogorszyło bezpieczeństwa
Od 1999 roku zalecano rozpuszczanie preparatu 72 godziny przed podaniem. W 2021 roku producent dopuścił rozpuszczanie bezpośrednio przed użyciem. Przeanalizowano 228 sesji na twarzy u 151 osób, 39 sesji na ciele u 22 osób i 7 sesji na bliznach u 5 osób. Średnie stężenie końcowe: 15,30 mg/ml na twarzy, 8,35 mg/ml na ciele. Większość podań wykonano tępą kaniulą — 87,3% na twarzy i 100% na ciele. Jedna osoba rozwinęła guzek 30 dni po zabiegu twarzy, który ustąpił po dwóch podaniach soli fizjologicznej. Najczęstsze zdarzenia: zasinienia u 6,57% na twarzy i 7,69% na ciele, łagodny ból u 3,07%. Żadne nie wymagało dalszej interwencji.
Vasconcelos-Berg R i wsp., J Cosmet Dermatol 2024 · PMID 39285829
Finansowanie: troje autorów pobiera honoraria wykładowe od producenta
10 — Ankieta specjalistów + seria przypadków · 55 przypadków powikłańGuzki w 89,1% zgłoszeń, pełne ustąpienie zaledwie w pięciu przypadkach
Ankietę rozesłano do brazylijskich specjalistów ultrasonografii dermatologicznej. Rozkład produktów: 49,1% jedna marka kwasu polimlekowego, 23,6% hydroksyapatyt wapnia samodzielnie lub w połączeniu z kwasem hialuronowym, 20,0% druga marka kwasu polimlekowego, 7,3% polikaprolakton. Najczęściej zajętą okolicą była twarz (72,7%), a najczęstszą postacią guzki (89,1%), zwykle pojawiające się późno, po ponad miesiącu (60,0%). Tylko w jednym przypadku podano preparat na nieprawidłowej głębokości. Mimo zastosowania soli fizjologicznej (45,5%), enzymu rozkładającego kwas hialuronowy (25,5%), rozcieńczonych steroidów (23,6%) i urządzeń energetycznych (10,9%) pełne ustąpienie odnotowano tylko w pięciu przypadkach. Enzym pomagał wyłącznie tam, gdzie w grę wchodziło połączenie z kwasem hialuronowym (p < 0,01). Wniosek autorów: powikłania wynikały raczej z właściwości produktów niż z nieprawidłowej techniki.
Ianhez M i wsp., J Cosmet Dermatol 2024 · PMID 38693639
Finansowanie: niezależne
11 — Przegląd systematyczny zastosowań łączonych · 29 prac z 1 237 przesianych, próby od 10 do 350 osóbTerapie łączone: zdarzenia niepożądane u 15–30% osób
Przegląd objął łączenie biostymulatorów z toksyną botulinową, wypełniaczami i urządzeniami energetycznymi. Połączenia z ultradźwiękami skupionymi o wysokiej intensywności, laserami frakcyjnymi i mikronakłuwaniem dawały zauważalną poprawę tekstury, elastyczności i konturu. Zdarzenia niepożądane — rumień, zasinienia i guzki — wystąpiły w 15–30% przypadków; rzadko odnotowywano ciężkie powikłania, w tym ziarniniaki i zamknięcia naczyń. Autorzy podkreślają niejednorodność metodologiczną, małe próby, niespójne protokoły oraz brak zrozumienia mechanizmów na poziomie molekularnym.
Tam E i wsp., Aesthetic Plast Surg 2025 · PMID 39719485
Finansowanie: większość autorów to konsultanci i wykładowcy producentów
12 — Przegląd systematyczny · 45 prac z 464 wyszukanychBiostymulatory jako uzupełnienie: danych ilościowych brakuje
Przegląd objął osocze bogatopłytkowe, fibrynę bogatopłytkową, kwas polimlekowy i hydroksyapatyt wapnia w odmładzaniu twarzy. Autorzy stwierdzają rosnącą rolę metod niechirurgicznych i opisują biostymulatory jako alternatywę lub uzupełnienie innych procedur. Równocześnie piszą wprost, że danych ilościowych pozwalających w pełni zilustrować efekt tych produktów jest niewiele, a do wyjaśnienia zdolności biostymulacyjnej potrzeba więcej badań kontrolowanych.
Fisher SM i wsp., J Plast Reconstr Aesthet Surg 2024 · PMID 38518624
Finansowanie: jeden z autorów deklaruje wsparcie badawcze i doradztwo dla ośmiu firm