01 — Przegląd systematyczny z metaanalizą · 5 metaanaliz cząstkowychTrzy metody istotnie skuteczniejsze od placebo
Analizę przeprowadzono osobno dla pięciu grup badań randomizowanych: terapia światłem niskoenergetycznym u mężczyzn, minoksydyl 5% u mężczyzn, minoksydyl 2% u mężczyzn, finasteryd 1 mg u mężczyzn oraz minoksydyl 2% u kobiet. Wszystkie pięć okazało się istotnie skuteczniejsze od placebo (p < 0,00001). Autorzy odnotowują dużą niejednorodność między badaniami.
Adil A i wsp., J Am Acad Dermatol 2017 · PMID 28396101
Finansowanie: niezależne
02 — Przegląd systematyczny z metaanalizą sieciową · 78 badań, 22 w analizie ilościowejTerapia światłem najwyżej w rankingu, ale jakość dowodu bardzo niska
Porównano sześć metod: dutasteryd, finasteryd, terapię światłem niskoenergetycznym, minoksydyl 2% i 5% oraz osocze bogatopłytkowe. W efektach względnych najwyżej uplasowała się terapia światłem; osocze, finasteryd, oba stężenia minoksydylu i dutasteryd wypadły podobnie pod względem średniej zmiany liczby włosów. Autorzy zaznaczają, że jakość dowodu dla porównań terapii światłem z pozorantem oraz osocza z placebo była bardzo niska.
Gupta AK i wsp., J Eur Acad Dermatol Venereol 2018 · PMID 29797431
Finansowanie: niezależne
03 — Metaanaliza sieciowa (analiza bayesowska) · 23 badaniaPunkt odniesienia: leki o udowodnionej skuteczności
Porównano minoksydyl, dutasteryd i finasteryd w czterech punktach końcowych. W 24. tygodniu największy przyrost całkowitej liczby włosów dał dutasteryd 0,5 mg na dobę, istotnie przewyższając finasteryd 1 mg (różnica 7,1 włosa/cm²; 95% CI 5,1–9,3). W 48. tygodniu największy przyrost włosów terminalnych dał finasteryd 1 mg, istotnie przewyższając minoksydyl miejscowy 2% (32,1 włosa/cm²; 95% CI 23,9–40,3). To leczenie farmakologiczne, o którym decyduje lekarz.
Gupta AK i wsp., JAMA Dermatol 2022 · PMID 35107565
Finansowanie: niezależne
04 — Przegląd Cochrane z metaanalizą · 47 badań, 5 290 uczestniczekU kobiet: grzebień laserowy bez przewagi w ocenie uczestniczek
W łysieniu typu żeńskiego dowody potwierdzają skuteczność i bezpieczeństwo minoksydylu miejscowego (jakość umiarkowana do niskiej), przy braku różnicy między stężeniem 2% i 5%. W dwóch badaniach nad grzebieniem laserowym uczestniczki nie oceniły go wyżej niż urządzenia pozorującego (RR 1,54; 95% CI 0,96–2,49 oraz RR 1,18; 95% CI 0,74–1,89), natomiast pomiar liczby włosów wykazał przewagę urządzenia aktywnego (MD 17,40 oraz 17,60). Autorzy określają wyniki badań nad urządzeniami laserowymi jako niespójne.
van Zuuren EJ i wsp., Cochrane Database Syst Rev 2016 · PMID 27225981
Finansowanie: niezależne
05 — Przegląd systematyczny z metaanalizą · 37 badań, 3 298 osóbProtokoły łączone wyraźnie przed monoterapią
Terapia światłem niskoenergetycznym dała średni wzrost gęstości o 18,56 włosa/cm² i grubości łodygi o 10,62 µm wobec pozoranta; w połączeniu z minoksydylem przewaga nad samym minoksydylem wyniosła 11,75 włosa/cm². Lasery frakcyjne w monoterapii dały wzrost gęstości o 102,23 włosa/cm². Protokoły łączące laser frakcyjny z minoksydylem, osoczem lub czynnikami wzrostu dały wzrost gęstości o 33,6 włosa/cm² i grubości o 11,22 µm, a poprawę w ocenie lekarza u 95,3% osób wobec 77,2% przy monoterapii. Działania niepożądane były łagodne i przemijające.
Alahmadi M i wsp., Skin Appendage Disord 2026 · PMID 42339398
Finansowanie: niezależne
06 — Krytyczna ocena dowodów · 9 badań, w tym 5 randomizowanychCo dokładnie utrudnia porównanie badań nad światłem
Autorzy wskazują cztery przeszkody: brak dokumentacji fotograficznej w części prac, małe liczebności grup, duże różnice w czasie trwania badań oraz w sposobach mierzenia skuteczności. Podnoszą też pytania bez odpowiedzi: optymalny schemat leczenia, leczenie podtrzymujące i odległe następstwa stosowania. Postulują ujednolicenie protokołów i wydłużenie obserwacji do dwunastu miesięcy.
Gupta AK i wsp., Dermatol Surg 2017 · PMID 27618394
Finansowanie: niezależne
07 — Badanie randomizowane, podwójnie zaślepione, z urządzeniem pozorującym · 40 osób24 tygodnie: większa gęstość i grubsze włosy niż w grupie pozorowanej
Urządzenie typu hełm do stosowania domowego emitujące fale 630, 650 i 660 nm, stosowane po 18 minut dziennie przez 24 tygodnie. W grupie aktywnej gęstość włosów była istotnie większa niż w grupie pozorowanej, podobnie średnia średnica włosa. Ogólna ocena badacza wykazała istotną różnicę między grupami, ale ocena własna uczestników już nie. Nie odnotowano poważnych działań niepożądanych.
Kim H i wsp., Dermatol Surg 2013 · PMID 23551662
Finansowanie: niezależne
08 — Badanie randomizowane, podwójnie zaślepione, porównanie na jednej głowie · 100 osóbPokrycie skóry włosami 14,2% wobec 11,8%
Każdy uczestnik otrzymywał terapię światłem po jednej stronie głowy i światło pozorujące po drugiej, trzy razy w tygodniu po 30 minut przez 24 tygodnie. Strona leczona miała istotnie większe pokrycie skóry włosami (14,2% wobec 11,8%; p < 0,001) oraz istotnie większą poprawę grubości, liczby włosów i oceny ogólnej badacza w 12. i 24. tygodniu. Nie odnotowano poważnych zdarzeń niepożądanych.
Mai-Yi Fan S i wsp., Dermatol Surg 2018 · PMID 29957664
Finansowanie: niezależne
09 — Badanie randomizowane, wieloośrodkowe, podwójnie zaślepione · 160 osób losowo przydzielonychPierwszorzędowy punkt końcowy nieosiągnięty w pojedynczych ramionach
Porównano trzy wersje czapki z diodami — światło czerwone 625 i 660 nm, niebieskie 425 nm oraz obie barwy łącznie — z urządzeniem pozorującym, przy dziesięciominutowych zabiegach codziennych. W poszczególnych ramionach zmiana liczby włosów nieudarowych między początkiem a 16. tygodniem nie osiągnęła istotności statystycznej. Dopiero w analizie łączącej trzy ramiona aktywne różnica wobec pozoranta była istotna (p = 0,033), z przewagą 28,5 włosa/cm². Z analizy zgodnej z protokołem wykluczono 91 uczestników.
Thomas M i wsp., Dermatol Surg 2025 · PMID 39679573
Finansowanie: niezależne
10 — Przegląd systematyczny z metaanalizą · 7 badań randomizowanychŚwiatło dodane do minoksydylu: przewaga istotna
Połączenie terapii światłem niskoenergetycznym z minoksydylem miejscowym wiązało się z większym przyrostem gęstości włosów (MD 6,62; 95% CI 2,04–11,20; p = 0,005) i średniej średnicy włosa (MD 0,01 mm; 95% CI 0,00–0,01; p = 0,002) niż sam minoksydyl. Odsetek zadowolonych był wyższy w grupie łączonej (RR 1,71; 95% CI 1,23–2,38; p = 0,002). Częstość działań niepożądanych nie różniła się między grupami.
Mawu FO i wsp., Lasers Med Sci 2025 · PMID 40826200
Finansowanie: niezależne
11 — Przegląd systematyczny z metaanalizą · 4 badania randomizowaneTa sama sprawa, wynik przeciwny
W tej analizie dodanie terapii światłem do minoksydylu nie dało istotnej różnicy w liczbie włosów w żadnym punkcie czasowym (różnica średnich −0,04; 95% CI −1,22 do 1,14; p = 0,95; I² = 0%) ani w średnicy włosa (0,00; 95% CI −0,00 do 0,00; p = 0,98). Autorzy wnioskują, że połączenie nie poprawia wyniku wobec samego minoksydylu. Analiza objęła cztery badania, wobec siedmiu w pracy o przeciwnym wniosku.
Alosaimi A i wsp., J Dermatolog Treat 2025 · PMID 39828269
Finansowanie: niezależne
12 — Badanie randomizowane, ocena zaślepiona · 30 osóbLaser frakcyjny nieablacyjny wobec minoksydylu 5%
Cztery sesje laserem 1565 nm w odstępach dwutygodniowych porównano z dwukrotnym dziennym stosowaniem minoksydylu 5%. W 10. tygodniu obie metody dały istotnie większą gęstość i średnicę włosów niż wartości wyjściowe (p < 0,01). W porównaniu bezpośrednim laser wypadł istotnie lepiej w całkowitej liczbie i gęstości włosów, liczbie i gęstości włosów terminalnych oraz liczbie jednostek mieszkowych. Badanie dotyczy jednej długości fali i jednych parametrów, na 30 osobach.
Qu H i wsp., J Cosmet Dermatol 2024 · PMID 38247260
Finansowanie: niezależne
13 — Przegląd systematyczny z metaanalizą (ocena GRADE) · 27 badań kontrolowanych, 1 117 osóbOsocze zwiększa gęstość, ale dowód jest niskiej jakości
W porównaniu z iniekcjami soli fizjologicznej osocze bogatopłytkowe zwiększyło gęstość włosów w obserwacji średnioterminowej (różnica średnich 25,6 włosa/cm²; 95% CI 2,62–48,57). Autorzy oceniają ten dowód jako niskiej jakości z powodu niespójności i ryzyka błędu systematycznego, i wskazują na dużą różnorodność sposobów przygotowania osocza oraz schematów podania. Nie odnotowano poważnych zdarzeń niepożądanych.
Cruciani M i wsp., Blood Transfus 2023 · PMID 34967722
Finansowanie: niezależne
14 — Przegląd systematyczny z metaanalizą badań randomizowanych · 9 badań, 238 osóbGęstość rośnie, liczba i średnica włosów już nie
Osocze bogatopłytkowe istotnie zwiększyło gęstość włosów po trzech i sześciu miesiącach w porównaniu z placebo (p < 0,05). Liczba i średnica włosów wzrosły w stosunku do wartości wyjściowych, ale różnica wobec placebo nie była istotna (p > 0,05). Działania niepożądane zgłoszono w dwóch z siedmiu prac, żadne poważne.
Zhang X i wsp., J Cutan Med Surg 2023 · PMID 37533146
Finansowanie: niezależne
15 — Przegląd systematyczny z metaanalizą (ocena GRADE) · 5 badań randomizowanychOsocze dodane do minoksydylu: lepsza gęstość w każdym punkcie czasowym
Wszystkie włączone badania wykazały lepszy wynik po połączeniu osocza z minoksydylem niż po samym minoksydylu. Gęstość włosów była istotnie wyższa po miesiącu (MD 11,07; 95% CI 1,20–20,94), po trzech miesiącach (MD 21,81; 95% CI 10,64–33,00) oraz po pięciu i sześciu (MD 17,80; 95% CI 7,91–27,69). Ryzyko działań niepożądanych było porównywalne. Pewność dowodu w ocenie GRADE: niska do bardzo niskiej, przy trzech badaniach z wysokim ryzykiem błędu systematycznego.
Yao J i wsp., PLoS One 2024 · PMID 39197003
Finansowanie: niezależne
16 — Badanie retrospektywne z oceną zaślepioną · 23 osobyTrzy metody razem: gęstość +81 włosów/cm² po 12 tygodniach
Połączenie osocza bogatopłytkowego bez aktywacji, mikronakłuwania i terapii światłem niskoenergetycznym u 13 mężczyzn i 10 kobiet. W trichogramie komputerowym gęstość wzrosła o 81 ± 5 włosów/cm² po 12 tygodniach i o 57 ± 7 po 23 tygodniach wobec wartości wyjściowej 92 ± 2 włosów/cm². Autorzy podkreślają zasadnicze ograniczenie: preparaty osocza różnią się między sobą i brakuje ujednoliconych protokołów. Grupa liczyła 23 osoby, a badanie było retrospektywne.
Gentile P i wsp., Expert Opin Biol Ther 2020 · PMID 32678725
Finansowanie: niezależne
17 — Przegląd systematyczny · 34 praceTrzy cechy trichoskopowe o największej wartości rozpoznawczej
Najczęstszą cechą w obrazie trichoskopowym była zmienność średnicy włosa — u 94,07% osób — dalej włosy meszkowe (66,45%) i objaw okołomieszkowy (43,27%). Pozostałe cechy, takie jak układ plastra miodu oraz żółte i białe kropki, miały mniejsze znaczenie. Autorzy zaznaczają, że u mężczyzn wywiad i ocena kliniczna zwykle wystarczają do rozpoznania, natomiast u kobiet powinny zostać uzupełnione trichoskopią.
Kuczara A i wsp., J Clin Med 2024 · PMID 38610726
Finansowanie: niezależne
18 — Przegląd · przegląd narracyjnyKilka stanów wygląda jak łysienie androgenowe, a nim nie jest
Autorzy odnoszą się do wytycznych europejskiej grupy uzgodnieniowej dotyczących postępowania diagnostycznego u mężczyzn, kobiet i osób w wieku dojrzewania. Stwierdzają wprost, że sam wywiad i ocena wzrokowa nie wystarczają, ponieważ istnieje kilka stanów naśladujących łysienie androgenowe, a trichoskopia jest nieinwazyjnym narzędziem pozwalającym je rozróżnić.
Khutsishvili N i wsp., Int J Dermatol 2024 · PMID 37950461
Finansowanie: niezależne