01 — Przegląd systematyczny z metaanalizą · 26 badań z randomizacją, 1 721 osóbNawilżenie i sprężystość: efekt istotny, obciążenia opisane
Suplementacja hydrolizatem kolagenu istotnie poprawiła nawilżenie skóry (Z = 4,94; p < 0,00001) oraz sprężystość (Z = 4,49; p < 0,00001) wobec placebo. Analiza podgrup pokazała, że wpływ na nawilżenie zależy od źródła kolagenu i czasu suplementacji, natomiast dla sprężystości źródło kolagenu nie różnicowało wyniku istotnie (p = 0,21). Autorzy sami wskazują szereg obciążeń w badaniach włączonych i piszą, że do potwierdzenia wyników potrzebne są duże badania z randomizacją.
Pu SY i wsp., Nutrients 2023 · PMID 37432180
Finansowanie: autorzy deklarują brak konfliktu interesów; finansujący bez wpływu na analizę
02 — Przegląd systematyczny z metaanalizą · 19 badań, 1 125 osób w wieku 20–70 latZmarszczki, nawilżenie i sprężystość po 90 dniach przyjmowania
Do przeglądu weszły wyłącznie badania z randomizacją, podwójnie zaślepione i kontrolowane. Analiza zbiorcza wykazała przewagę hydrolizatu kolagenu nad placebo w zakresie nawilżenia, sprężystości i zmarszczek; poprawa nawilżenia i sprężystości potwierdziła się także w metaanalizie podgrup. Autorzy formułują wniosek związany z czasem: skuteczne było przyjmowanie przez 90 dni. Uczestniczkami było 95% kobiet, co ogranicza przenoszenie wyniku na mężczyzn.
de Miranda RB i wsp., Int J Dermatol 2021 · PMID 33742704
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
03 — Przegląd systematyczny z metaanalizą · 10 badań z randomizacją, 646 osóbIle trzeba przyjmować: mediana 3,5 g na dobę
Suplementy kolagenowe istotnie zwiększyły nawilżenie (standaryzowana różnica średnich 1,25; 95% CI 0,77–1,74) i sprężystość (0,61; 0,21–1,02). Najczęściej stosowana dawka wynosiła 4 g na dobę, mediana 3,5 g, zakres 1–10 g. Autorzy wymieniają ograniczenia: większość badań nie kontrolowała czynników pogodowych, wyniki dotyczą głównie kobiet, heterogeniczność była umiarkowana (I² 55,5–56,5%), ryzyko błędu systematycznego w większości prac pozostało niejasne, a błędu publikacyjnego nie dało się ocenić przy tak małej liczbie badań.
Danessa G i wsp., Indian J Dermatol Venereol Leprol 2025 · PMID 40826844
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
04 — Przegląd systematyczny z metaanalizą (RoB 2, model efektów losowych) · 19 badań z randomizacją, 1 341 osóbNajświeższa synteza: nawilżenie tak, zmarszczki umiarkowanie, gęstość niespójnie
Peptydy — zwłaszcza w postaci doustnej — istotnie poprawiły nawilżenie i rozjaśnienie skóry, przy umiarkowanym łącznym efekcie na redukcję zmarszczek (średnia różnica 0,27; p = 0,04). Analiza podgrup wskazała, że korzyść ta pochodzi głównie od polipeptydów doustnych (średnia różnica 1,5; p = 0,01). Wpływ na sprężystość i gęstość skóry autorzy określają jako niespójny. Preparaty były dobrze tolerowane, ze znikomą liczbą zdarzeń niepożądanych. Autorzy postulują większe badania ze standaryzowanymi punktami końcowymi i z oceną histopatologiczną.
Nukaly HY i wsp., Front Med (Lausanne) 2026 · PMID 41924746
Finansowanie: autorzy deklarują brak powiązań komercyjnych i finansowych
05 — Przegląd systematyczny z metaanalizą · 40 badań z randomizacjąNie każdy suplement wypada tak samo
Przegląd objął suplementy doustne stosowane w fotostarzeniu skóry u osób zdrowych. Kolagen, flawanole i inne polifenole łagodziły objawy fotostarzenia oraz podnosiły minimalną dawkę rumieniową lub ogólną sprężystość skóry wobec placebo. Kwas hialuronowy, likopen i karotenoidy nie wykazały istotnych korzyści w tym punkcie końcowym. Dla wskazań opartych na dwóch badaniach lub mniej efektu nie dało się rozstrzygnąć. W okresie obserwacji, zwykle do 24 tygodni, wszystkie suplementy doustne oceniono jako bezpieczne.
Yang Q i wsp., Front Med (Lausanne) 2025 · PMID 40761858
Finansowanie: autorzy deklarują brak powiązań komercyjnych i finansowych
06 — Przegląd systematyczny badań z randomizacją i kontrolą placebo · 11 badań, 805 osóbDawki, czasy i luka regulacyjna
Osiem badań stosowało hydrolizat kolagenu w dawkach 2,5–10 g na dobę przez 8–24 tygodnie, w odleżynach, suchości skóry, starzeniu skóry i cellulicie. Dwa badania użyły tripeptydu kolagenowego w dawce 3 g na dobę przez 4–12 tygodni, z zauważalną poprawą sprężystości i nawilżenia. Autorzy oceniają wyniki jako obiecujące, ale otwierają przegląd od stwierdzenia, którego nie sposób pominąć: dla tej grupy produktów brakuje regulacji dotyczących jakości, wchłaniania i skuteczności.
Choi FD i wsp., J Drugs Dermatol 2019 · PMID 30681787
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
07 — Przegląd systematyczny ukierunkowany na mechanizm · 10 publikacji z 9 057 rekordów wyjściowychTrzy proponowane mechanizmy działania
Autorzy opisują trzy możliwe drogi działania peptydów kolagenowych przyjmowanych doustnie: bezpośredni wpływ na fibroblasty, wpływ na makrofagi o fenotypie M2 oraz mechanizmy związane z tolerancją pokarmową. Odnotowują, że w analizowanych pracach nie znaleźli niespójności — praktycznie wszystkie raportowały korzystny efekt. Sama ta zgodność bywa jednak sygnałem ostrzegawczym: w dziedzinie z silnym udziałem finansowania branżowego brak wyników ujemnych może wynikać z tego, że nie zostały opublikowane.
Barati M i wsp., J Cosmet Dermatol 2020 · PMID 32436266
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
08 — Dwa badania z randomizacją i kontrolą placebo oraz model ex vivo · dwa badania kliniczne, wycinki skóry ludzkiejPraca, która zmierzyła gęstość kolagenu, a nie samą powierzchnię
Najciekawsza pozycja po stronie suplementacji, bo wychodzi poza korneometr. Nawilżenie skóry wzrosło istotnie po ośmiu tygodniach przyjmowania. Gęstość kolagenu w skórze właściwej, mierzona ultrasonografią wysokiej rozdzielczości, istotnie wzrosła, a fragmentacja sieci kolagenowej — oceniana mikroskopią konfokalną — istotnie się zmniejszyła; oba efekty pojawiły się już po czterech tygodniach i utrzymały po dwunastu. W modelu ex vivo peptydy pobudzały produkcję kolagenu i glikozaminoglikanów. Zastrzeżenie dotyczy przenoszalności: badano określone peptydy o określonej charakterystyce, a nie „kolagen do picia” w ogóle.
Asserin J i wsp., J Cosmet Dermatol 2015 · PMID 26362110
Finansowanie: badanie nad określonym surowcem peptydowym — do rozważenia udział wytwórcy
09 — Badanie z randomizacją, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo, z biopsją pęcherzy ssących · 114 kobiet w wieku 45–65 latObjętość zmarszczki wokół oka i zawartość prokolagenu w skórze
Uczestniczki otrzymywały 2,5 g określonych bioaktywnych peptydów kolagenowych albo placebo, raz dziennie przez osiem tygodni. Objętość zmarszczek wokół oka zmniejszyła się istotnie wobec placebo po czterech i po ośmiu tygodniach (o 20%), a efekt utrzymywał się jeszcze cztery tygodnie po zakończeniu przyjmowania. W podgrupie z biopsją pęcherzy ssących stwierdzono po ośmiu tygodniach wyższą zawartość prokolagenu typu I (o 65%) i elastyny (o 18%) niż w grupie placebo. Wynik dotyczy jednego, konkretnego preparatu peptydowego.
Proksch E i wsp., Skin Pharmacol Physiol 2014 · PMID 24401291
Finansowanie: badanie nad preparatem o nazwie handlowej — do rozważenia udział wytwórcy
10 — Badanie z randomizacją, podwójnie zaślepione, kontrolowane placebo, trzy ramiona · 69 kobiet w wieku 35–55 latSprężystość poprawiona, nawilżenie bez istotności — obie liczby podajemy
Uczestniczki otrzymywały 2,5 g albo 5,0 g hydrolizatu kolagenu, albo placebo, raz dziennie przez osiem tygodni. Sprężystość skóry — główny punkt zainteresowania — poprawiła się istotnie wobec placebo w obu grupach dawkowania, a u kobiet starszych utrzymywała się istotnie wyżej jeszcze cztery tygodnie po odstawieniu. W odniesieniu do nawilżenia i przeznaskórkowej utraty wody obserwowano kierunek korzystny w analizie podgrup, ale wynik nie osiągnął istotności statystycznej. Nie odnotowano działań niepożądanych. Podajemy oba wyniki, bo rozdzielenie parametrów mówi więcej niż zbiorcze „poprawa skóry”.
Proksch E i wsp., Skin Pharmacol Physiol 2014 · PMID 23949208
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji
11 — Badanie z randomizacją, układ split-face, ocena histomorfologiczna wycinków · 24 kobiety w wieku 35–45 latCo robi w skórze bodziec podany miejscowo: kolagen III ustępuje miejsca kolagenowi I
Wycinki pobrano cztery i dziewięć miesięcy po podaniu preparatu nadokostnowo. W czwartym miesiącu wybarwienie kolagenu typu III było wyższe po stronie hydroksyapatytu wapnia niż po stronie wypełniacza z kwasu hialuronowego (p = 0,0052). W dziewiątym miesiącu wyższe było wybarwienie kolagenu typu I (p = 0,0135), a kolagenu typu III niższe (p = 0,0019). Autorzy opisują to jako dwuetapową przebudowę macierzy, w której kolagen typu I stopniowo zastępuje typ III. Praca dotyczy dwóch konkretnych preparatów i nie mówi nic o innych; przytaczamy ją dla samego mechanizmu i dla horyzontu czasowego pomiaru.
Yutskovskaya Y i wsp., J Drugs Dermatol 2014 · PMID 25226004
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji; badanie nad preparatami wskazanymi z nazwy
12 — Przegląd narracyjny piśmiennictwa · część 2 przeglądu: hormony i urządzenia energetyczneNowy kolagen w skórze: co jeszcze go pobudza
Przegląd zbiera dowody na powstawanie nowego kolagenu i przyrost grubości skóry po hormonalnej terapii zastępczej oraz po zabiegach energetycznych — falach radiowych, ultradźwiękach i laserach. Autorzy odnotowują, że osoby z niedoborem hormonów mogą odzyskać grubość skóry po ich uzupełnieniu, a kontrolowane nagrzewanie skóry właściwej prowadzi do istotnego powstawania nowego kolagenu; najskuteczniejszy w tym zestawieniu okazał się laser CO₂. Zastrzegają jednocześnie, że część przytaczanego piśmiennictwa nie opiera się na badaniach z randomizacją.
Majidian M i wsp., Int J Dermatol 2021 · PMID 33739464
Finansowanie: brak oświadczenia w publikacji